Babadan Kalan Miras: Aile İşini Devralmak mı, Kendi Yolunu Çizmek mi?
Çoğu ailede baba, çocuğunu kendi kurduğu yola yönlendirmek ister.
O yol genellikle sağlam temeller üzerine inşa edilmiştir:
Yılların emeği, denenmiş yöntemler, güvenilir bir çevre.
Çocukluk ve gençlik yılları babanın dünyasında geçer:
Ofisler, atölyeler, şantiyeler derken, erken yaşta tecrübe kazanılır.
İş yapma çağına gelince gençlik enerjisi ve özgüven devreye girer.
“Ben daha iyisini yaparım”, “Kendi yolumu çizerim” ağır basar.
Goygoycular da eksik olmaz, onlar da “Yaparsın” derler.
Farklı bir tercih akıştan çıkartıp, bir döngüye sokar.
Silsile, babadan ve hatta deden alınanı aktarmak varken.
Devingen bir döngüde, sil baştan başlamak gerekir.
Bir iş biter, yenisi başlar.
Ekipler kurulur, ekipler dağılır.
Ortaklar gelir, ortaklar gider.
Şirketler açılır, şirketler kapanır.
Başarı başarısızlığı, başarısızlık da başarıyı takip eder.
Bir de derler ki “Vaz geçtiğinde başarmamış olursun”
Örneklerini de verip, döngüde tutarlar.
Bir ümitle, sürekli bedel ödeyerek…
“Ya o ilk yol takip edilseydi?
Aileden gelen tek bir odak, hazır bir altyapı ve güçlü bir çevre olsaydı…
Sonucu ne olurdu?”
Halef-Selef: İngilizce Succession
“succession” kelimesi Latince suc-cedere fiilinden gelir:
- sub: altında, yakınında
- cedere: ilerlemek, takip etmek
Yani “yerine geçmek, takip etmek” demektir.
Aynı kökten başka bir anlam da türemiş, “successus“
Yani “success”, “başarmak” demek.
Demek ki haleflik, kökünde başarıyı barındırıyor.
Düşünürler bu konuda ne demiş?
- Konfüçyüs: “Erdemli bir adam, görevini yalnızca erdemli bir adama bırakır.”
- Niccolò Machiavelli: “Bir prens, seleflerinin izlediği yolda yürümesi ve en üstünleri taklit etmesi gerekir; erdemleri oraya ulaşmasa bile, biraz olsun onların kokusunu alsın.”
- Francis Bacon: “Eğer ben başkalarından daha uzağı görebildiysem, bu devlerin omuzlarında durduğum içindir.”
Ve babam Suat Sılaoğlu’nun sözü:
“Bir musibet bin nasihatten yeğdir sözü aptallar içindir. Onlar bedellerini ödeyerek öğrenirler.
Akıllı insanlar, bedelini ödeyerek tecrübe kazanmışların nasihatlerinden yararlanır.”
Babamın bu sözü, aynı zamanda bir “Master Mind” grubuna –deneyimli bir rehberler ağına– sahip olmanın önemini hatırlatır.
Çürüyen Bir Tez
“Hayat fırsatlarla dolu, her an her yerden yeni fırsat çıkar”
gibi genel geçer sözler çoğu zaman yanıltıcıdır.
Gerçek fırsat, çoğu zaman selefinden –bir halef olarak– sana uzanan eldir.
Kuran’da Halef
Çok çarpıcı bir ayet var: Bakara Suresi 30. ayeti. Allah meleklere şöyle der:
“Şüphesiz ben yeryüzünde bir halife (ardıl, temsilci) yaratacağım…”
Sonuç olarak, eğer bir baba sürdürülebilir, adil ve sağlam bir düzen kurmuşsa, akıllı olan çocuk o izi takip etmeyi ciddi ciddi düşünür.
Kendi yolunu çizmek özgürlük verebilir, ama çoğu zaman bedeli ağır olur.